Home

De drie maskers van vrijheid

De laatste uitgave van het tijdschrift Linda, met een safarithema, heeft een item getiteld ‘verrukelijke billen’ waarover ophef onstaan is. Dit doet me denken aan de ophef omtrent het  in 2008 verschenen boek ‘”Alleen maar nette mensen”. Met als verschil dat het daar een literair werk betrof en een tijdschrift zich meer in de populaire cultuur bevind. Misschien is dat onderscheid onzin, maar het roept wel vragen op. Bij de uitgave van het boek, dat ik overigens heb gelezen, was de kritiek gestoeld op beeldvorm die stereotypeerde, en in zekere zin dat stereotype van de donkere vrouw dogmatiseerde. De zwarte vrouw als essentieel seksueel wezen, de negerin kan niet intellectueel zijn, want dan is ze geen echte negerin. De discussie over de maatschappelijke verwerpelijkheid van het woord neger(in) daargelaten, literaire personages “kunnen” politiek incorrect zijn. Maar een item in een tijdschrift verwoord geen meningen van literaire personage.

Ik besef me dat een opmerking als: “Literaire personages “kunnen” politiek incorrect zijn”, heel normatief is. Het probleem van het boek, voor mij persoonlijk, zat niet zozeer in de inhoudelijk kant van het boek, maar de context van andere verhalen waarin het boek zich laat duiden. De cruciale vraag voor mij is, in welke mate kan je een actor verantwoordelijk houden voor kenmerken van het systeem? Welke verantwoordelijkheid verwacht je van een auteur?

Je kan aan alle tijdschriften een code opleggen betreffende representatie, maar dat zal als censuur geïnterpreteerd worden. Een actor kan zich altijd op zijn of haar individuele vrijheid beroepen om niet verantwoordelijk voor het systeem (of het systeem van betekenis) gehouden te worden. Ik denk dat een blad als Linda een masker minder heeft om zich achter te verschuilen dan het boek van Robert Vuijsje.

Boeken kunnen zich verschuilen achter het masker van artistieke vrijheid, media- en persoonlijke vrijheid, terwijl voor tijdschriften alleen de media- en persoonlijke vrijheid van toepassing is. Ik ben van mening dat er een publiek debat op gang moet komen over ons begrip van vrijheid en gelijkheid in relatie tot elkaar en tot zichzelf. Want de tijden dat dominante verhalen hun dominante positie kunnen behouden komt verder en verder achter ons te liggen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s